Bankdan pul götürmək istəyənlərin nəzərinə: 2026-cı ildə faizlər necə olacaq?

Bankların yeni cəlb etdikləri depozitlər üzrə faiz dərəcələri azalsa da, kredit faizləri nəinki aşağı düşməyib, əksinə artım nümayiş etdirib.

Belə ki, Azərbaycan Mərkəzi Bankının 2025-ci il dekabrın 1-nə olan məlumatına əsasən, manatla yerləşdirilən depozitlərin orta faiz göstəricisi 8,71 faizdən 6,77 faizə enib. Eyni dövrdə kreditlər üzrə orta faiz dərəcəsi isə 17,07 faizdən 18,68 faizə yüksəlib. Bu tendensiya xarici valyutada olan depozit və kreditlərdə də müşahidə olunur.

Belə bir vəziyyətdə sual yaranır: bankların cəlb etdikləri vəsaitlərin dəyəri ucuzlaşdığı halda, verilən kreditlərin faizlərinin artması nə ilə izah olunur?

Rəsmi statistikaya görə, ölkədə verilmiş kreditlərin 46,8 faizini istehlak və ipoteka kreditləri təşkil edir. Mərkəzi Bankın məlumatına əsasən, istehlak kreditləri üzrə orta faiz dərəcələri kreditin növündən asılı olaraq 13 faizdən 26 faizə qədər dəyişir.

İqtisadçı Eldəniz Əmirov bildirir ki, kredit və depozit faizləri mövcud iqtisadi sistemdəki risk amilləri əsasında formalaşır:

“Ötən illə müqayisədə hazırda depozit faizlərinin aşağı düşməsi qarşıdakı 2-3 il üçün iqtisadi proqnozlarda risklərin yüksək olması ilə bağlıdır. Lakin bunun fonunda kreditlər üzrə 17-18 faizlik göstəricilər çox böyük marja deməkdir. Banklar tərəfindən belə yüksək fərqin yaradılması həddindən artıq böyük göstərici hesab olunur”.

Mövcud vəziyyət göstərir ki, bankların depozitlər üzrə faiz siyasətində azalma tendensiyası 2026-cı ildə də davam edir. Belə ki, artıq bir neçə bank cəlb etdikləri vəsaitlər üzrə faiz dərəcələrini 0,5 faiz-bəndi azaldıb.