Resepti artıq həkim yox, süni intellekt yazır – Bizi nələr gözləyir?

ABŞ-ın Yuta ştatında səhiyyə sahəsində presedent yaradan qərar qəbul edilib. Ştat rəhbərliyi xroniki xəstəliklərdən əziyyət çəkən pasiyentlərin istifadə etdiyi 190 adda dərman üzrə reseptlərin yenilənməsi səlahiyyətini süni intellekt alqoritminə həvalə edib.

presstvaz xəbər verir ki, bu addım tibb dünyasında ciddi müzakirələrə səbəb olub.

Pilot proqram səhiyyə texnologiyaları sahəsində fəaliyyət göstərən "Doctronic" startapı ilə əməkdaşlıq çərçivəsində həyata keçirilir. Layihənin əsas məqsədi səhiyyə xərclərini azaltmaq, həkim çatışmazlığını qismən aradan qaldırmaq və artıq böyük yük altında çalışan səhiyyə işçilərinin işini yüngülləşdirməkdir.

Sistem ilkin mərhələdə resept yenilənməsi üçün simvolik olaraq 4 dollar ödəniş tələb edir. Gələcəkdə bu xidmətin sığorta paketlərinə daxil edilməsi və ya sabit illik ödəniş modeli ilə təqdim olunması planlaşdırılır. Bununla belə, bütün dərmanlar proqramın əhatə dairəsinə daxil deyil. Asılılıq riski yüksək olan ağrıkəsicilər və ADHD dərmanları kimi həssas preparatlar sistemdən kənarda saxlanılıb.

"Doctronic"in açıqlamasına görə, süni intellektin verdiyi qərarlar 99,2 faiz hallarda real həkim qərarları ilə üst-üstə düşür. Lakin mütəxəssislər bildirir ki, tibbdə hətta ən kiçik səhv belə ciddi və həyati nəticələrə yol aça bilər.

Süni intellekt və risklər

Süni intellektin səhiyyədə istifadəsi yeni olmasa da, ona resept yazmaq kimi kritik səlahiyyətlərin verilməsi narahatlıqları artırır. Mövcud məlumatlara əsasən, ABŞ-da tibb bacılarının təxminən 46 faizi artıq həftəlik işlərində süni intellekt alətlərindən istifadə edir. Buna baxmayaraq, alqoritmlərin dərmanlararası qarşılıqlı təsirləri düzgün qiymətləndirməməsi və ya xəstənin vəziyyətindəki vacib risk siqnallarını nəzərdən qaçırması ehtimalı əsas tənqid mövzularındandır.

Bundan əlavə, bəzi tədqiqatlar tibbi süni intellekt sistemlərinin gender və irqi qərəz göstərə bildiyini ortaya qoyur. Xüsusilə qaradərili xəstələrdə sağlamlıq risklərinin ağdərili xəstələrlə müqayisədə daha az qiymətləndirilməsi ilə bağlı araşdırmalar narahatlıq doğurur.