Qərbi Azərbaycan Xronikası: “Qafqazda Ermənistan olmayıb” iddiası antik mənbələrlə necə təsdiqlənir?”

Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsi çərçivəsində sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Elçin Əlibəylinin təqdimatında “İrsimiz” rubrikasının növbəti buraxılışı hazırlanıb.

Buraxılışda tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Səbuhi Əhmədov Qafqaz Albaniyasının təhrif edilən tarixi, böyük imperiyalara necə müqavimət göstərməsi və s. mövzulardan danışıb.

O, Qafqaz Albaniyasının tarixinin məqsədli şəkildə təhrif edilib saxtalaşdırıldığını söyləyib, Roma imperiyasının Qafqaz Albaniyasını məğlub edə bilməməsinin, Roma ordusunun Kür sahillərində nə üçün dayandığının, Qafqaz Albaniyasının Hindistana gedən marşrutu necə qoruması, Roma sərkərdələrinin alban ordusu qarşısında geri çəkilməsi, Roma yürüşlərinin necə dayandırlması ilə bağlı maraqlı faktlar ortaya qoyub.

Onun sözlərinə görə, qədim Azərbaycan qlobal ticarət marşrutlarının mərkəzi idi: “Roma imperiyası Qafqazı zəbt etməkdə çətinlik çəkib. Qafqazda Ermənistanın olmaması antik mənbələrdə də göstərilir. Roma sərkərdələrinin Qafqazdakı ən çətin rəqibi Albaniya idi. Qədim Azərbaycan dünya ticarətinin əsas damarlarından biri idi. Mərkəzi Asiya-Xəzər-Qara dəniz xətti qədim dünyanın ən sərt geosiyasi xətti idi. Antik dünyanın ən sirli yolunun izi Qafqazdan keçir”.

S.Əhmədov alban çarı Oroysun Pompeyi necə məğlub etməsi, Pompeyin Qafqaz yürüşünün Albaniyada niyə dayandığı, alban adının Roma daş yazılarında necə qeyd olunması, Roma-Albaniya döyüşlərinin gizlədilən həqiqətləri, Strabonun Qafqaz marşrutunu niyə bu qədər dəqiqliklə yazmasına aydınlıq gətirib.

Xatırladaq ki, Qərbi Azərbaycan Xronikası layihəsinin məqsədi tarixi torpaqlarımızın adının yaşadılması, tanıdılması, həmçinin azərbaycanlıların ermənilər tərəfindən deportasiyaya məruz qoyulmasından, həmin ərazilərdə mövcud olmuş, lakin adı silinən toponimlərin, saysız-hesabsız yeraltı və yerüstü maddi mədəniyyət nümunələri – qədim yaşayış məskənləri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray və istehkam qalıqları, karvansaralar, körpülər, qəbirüstü sənduqələr, xaçdaşlar, at-qoç heykəlləri, məbəd, kilsə, məscid, pir və ocaqların üzə çıxarılması, həmin ərazinin təmiz oğuz-türk məskənləri olduğunu təsdiq edən faktların dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasıdır.

Həmçinin Prezident İlham Əliyevin Qərbi Azərbaycanla bağlı dediyi “XX əsrin əvvəllərinə təsadüf edən xəritə bir daha onu göstərir ki, Qərbi Azərbaycan tarixi Azərbaycan diyarıdır, şəhərlərin, kəndlərin adları Azərbaycan mənşəlidir və biz yaxşı bilirik ki, indiki Ermənistan ərazisində tarix boyu Azərbaycan xalqı yaşayıb. İndi əsas vəzifə ondan ibarətdir ki, dünya ictimaiyyəti də bunu bilsin”, – fikrini əsas tutaraq, Qərbi Azərbaycan İcmasının hazırladığı Qayıdış Konsepsiyasından irəli gələn vəzifələrin təbliğidir.

Bundan əlavə, Qərbi Azərbaycanla bağlı tarixçilərin, araşdırmaçıların düşüncələrini, deportasiyaya məruz qalmış şəxslərin həyat hekayəsini işıqlandırmaqdır.